يحجبون كما يحجبون و لا يرث ولد ابن مع ابن ذكر فان ترك ابنة و ابن ابن ذكرا كان او انثى للبنت النصف و لابن الابن ما بقى » « 1 » لقول رسول صلى اللّه عليه و سلم « الحقوا الفرايض باهلها « 2 » فما بقى فهو لاولى رجل ذكر انتهى . قال الطيبى شارح المشكوة . الاولى بمعنى الاقرب من الولى و هو القربو وصف الرجل بالذكورة تنبيها على سبب استحقاقه فانها سبب العصوبة و سبب الترجيح فى الميراث و الحكمة فى ذلك [ 11 پ ] ان الذكر يلحقه مؤن و قيل احترز عن الخنثى انتهى كلام الطيبى و قد صحّ عن رسول اللّه صلى اللّه عليه و سلم انه قال افرضكم زيداى اعلمكم بالفرايض و ليس لزيد بن ثابت قول مهجور فى الفرايض و اللّه اعلم . » ديگر روز صباح كه محفل سامى پادشاهى محفوف بسلاطين عالم مدار و علماء نامدار و اكابر بلند مقدار شد ، فقير درآمده سلام كردم چون در مجلس استقرار يافتم ، حضرت خليفة الرحمانى فرمودند : نقل آورده‌ايد ؟ فقير بىدهشت گفتم : بلى . فرمودند : بخوانيد . صورت نقل را در چنان مجلس خاص قراءة كردم ، امر عالى عزّ صدور يافت كه آن را به زبان فارسى ترجمه كنم ، بموجب فرموده عمل نموده تمامى را نيكو ترجمه كردم و بعد از فراغ از ترجمه و خاطر نشانى تمام مقصود در مجلس از حضرت صدارت پناهى مولانا شرف الدين عبد الرحيم صدر سؤال كردم كه نقل تمام است ؟ فرمودند : بلى . و اكابر علماء خراسان كه درين جانب عزّ جلوس داشتند بيك بار موافقت نموده ، فرمودند : تمام است و همچنين از قاضى سمرقند و علماء ماوراء النهر كه تمامى حاضر بودند سؤال كردم كه نقل تمام است ؟ تمامى كمال

--> ( 1 ) - ولد الابناء بمنزلة الولد اذا لم يكن دونهم ولد ذكرهم كذكرهم و انثاهم كانثاهم يرثون كما يرثون و يحجبون كما يحجبون و لا يرث ولد ابن مع ابن ذكر فان ترك ابنة ولد ابن ، ذكرا كان او انثى للبنت النصف و لابن الابن ما بقى ( صحيح بخارى كتاب فرايض ) در متن بجاى دونهم « دونهن » بود و اصلاح شد . ( 2 ) - الحقوا الفرائض باهلها : بخارى : فرائض 5 ، 7 ، 9 ، 15 - مسلم بن حجاج : فرائض 2 ، 3 - ترمذى : فرائض 8 . ( المعجم المفهرس )